Gelir İdaresi Başkanlığı’nın kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yürüttüğü teknik çalışmalar, ödeme sistemlerine yönelik kapsamlı bir düzenlemeyi beraberinde getirdi. Başkanlık tarafından açıklanan ve görüşe açılan yeni tebliğ taslağı, perakende satış yapan işletmelerin teknolojik altyapılarını yeniden şekillendirecek nitelikte. Taslak; ödeme kaydedici cihazların kullanımından POS denetimlerine kadar birçok başlıkta önemli değişiklikler içeriyor.
GİB’in duyurusunda, taslağın mevcut finansal süreçleri daha şeffaf hale getirmeyi, satış belgelerinin doğruluğunu güvence altına almayı ve hizmet sunan işletmelerin kayıt yükümlülüklerini güncel ihtiyaçlara göre yeniden düzenlemeyi amaçladığı belirtiliyor. 1 Aralık tarihine kadar kamuoyundan görüş toplanacağı açıklanırken, taslağın yürürlüğe girmesi halinde işletmeler için yaklaşık altı aylık bir uyum süreci öngörülüyor.
Güvenli Mobil Sistem İstisnası Dikkat Çekiyor
Taslağın en önemli maddeleri arasında, perakende sektörü ve hizmet sağlayıcıları için yeni nesil ödeme kaydedici cihaz kullanma zorunluluğu yer alıyor. Buna karşılık, “Güvenli Mobil Ödeme ve Elektronik Belge Yönetim Sistemi”ne entegre olan işletmeler, yeni nesil cihaz şartının dışında tutuluyor. Böylece gelişmiş mobil çözümler kullanan firmalara operasyonel esneklik sağlanıyor.
Taslak ayrıca, işletmelerin başkasına ait ödeme cihazı veya mobil altyapıları kullanmasını yasaklayarak kayıt güvenliğini artırmayı hedefliyor. Türkiye genelinde en az 30 bayisi bulunan büyük bayilik yapıları ise kendi sistemlerini anlaşmalı işletmelere kullandırabilme hakkına sahip olacak. Düzenleme, e-ticaret faaliyetlerinde sanal POS kullanımına izin vererek çevrim içi ticaretin mevcut işleyişini korumayı da amaçlıyor.
POS Cihazlarına Denetim ve Bankalara Yeni Sorumluluklar
Taslak kapsamında ödeme sistemlerinin en kritik halkası olan POS cihazlarında da kapsamlı bir düzenleme öngörülüyor. Buna göre bankalar ve ödeme hizmet sağlayıcıları, cihazların amacı dışında kullanılıp kullanılmadığını denetlemekle yükümlü olacak. Denetim yükümlülüklerini yerine getirmeyen kurumlara cezai yaptırımlar uygulanacak. Yürürlük tarihi, tebliğin Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından beşinci ayın başı olarak planlanırken, işletmelere bu tarihten sonraki ayın sonuna kadar uyum süreci tanınacak.
GİB, düzenlemenin temel hedefinin satış hasılatının doğru tespiti, belge düzeninde standart sağlanması ve kayıtlı ekonominin güçlendirilmesi olduğunu ifade ediyor. Yeni dönemle birlikte ödeme kayıt sisteminde daha kontrollü, izlenebilir ve güvenli bir yapıya geçilmesi amaçlanıyor.
