Türkiye’de araç parkının yaşlanması ve çevre dostu dönüşüm hedefleri, hükümeti yeni bir hurda teşviki programına yöneltti. Edinilen bilgilere göre, 2000 model ve öncesi araçlarını trafikten çeken vatandaşlara, yerli üretim sıfır araçlarda ÖTV muafiyeti sağlanacak. Ancak düzenlemenin yürürlüğe girmesi için hazırlıkların 2026 sonrasına kaldığı belirtiliyor. Bu adım, hem yerli otomobil satışlarını artırmayı hem de emisyon salınımını azaltarak çevresel sürdürülebilirliği güçlendirmeyi amaçlıyor.
Sektör temsilcileri, Türkiye yollarında her dört araçtan birinin 20 yaşın üzerinde olduğunu vurgularken, mevcut araç parkının ortalama yaşının 14,3’e yükseldiğine dikkat çekiyor. Bu durumun yakıt verimliliği, bakım maliyetleri ve güvenlik açısından ciddi risk oluşturduğunu belirten uzmanlar, hurda teşvikinin devreye alınmasının otomotivde yapısal dönüşümün başlangıcı olacağı görüşünde.
Maliye kaynakları, ÖTV gelirinin bütçe dengesi açısından kritik rol oynadığını, bu nedenle düzenlemenin aceleye getirilmeden uygulanacağını ifade ediyor. İMAS Başkanı Hayrettin Ertemel, “Hurda teşviki kısa vadede vergi gelirlerinde azalma yaratabilir, ancak uzun vadede yerli üretimi artırarak istihdamı güçlendirecek” değerlendirmesinde bulundu.
İlk Arabam Yerli Otomobil Aile Destek Programı Geliyor
Yeni teşvikin ana çerçevesini Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülecek İlk Arabam Yerli Otomobil Aile Destek Programı oluşturacak. Bu kapsamda, 2000 model ve öncesi araçların hurdaya ayrılması karşılığında, yerli üretim otomobiller için ÖTV indirimi ve hibe desteği sağlanması planlanıyor.
Programın en dikkat çeken yönlerinden biri, 3 veya daha fazla çocuk sahibi ailelere özel finansman imkânları sunması olacak. Bu hane grupları, sıfır araç alımında düşük faizli uzun vadeli krediyle desteklenecek. Ayrıca, hurda araç teslim eden vatandaşlara 1 milyon TL’ye kadar hibe desteği sağlanabilecek.
Bakanlık yetkilileri, uygulamanın sadece ekonomik değil, çevresel açıdan da stratejik bir dönüşüm olduğunu belirtiyor. Hurda araçların trafikten çekilmesiyle birlikte karbon salınımı azalacak, yakıt verimliliği artacak ve Türkiye’nin yeşil dönüşüm hedeflerine önemli katkı sağlanacak.
Program kapsamına alınacak modeller arasında TOGG T10X, Toyota CH-R, Hyundai Bayon, i20, i10, Fiat Egea ve Fiorino, Ford Transit/Tourneo ve yerli üretim bandına alınması planlanan Volkswagen Transporter gibi araçlar öne çıkıyor. En az yüzde 40 yerli üretim oranına sahip sıfır araçların teşvikten yararlanabileceği belirtiliyor.
2026 Takvimi Belirleyici Olacak
Uzmanlar, hurda teşvik paketinin 2025 bütçe hedefleri nedeniyle bu yıl içinde yasalaşmasının mümkün görünmediğini ifade ediyor. 800 milyar TL’yi aşan ÖTV geliri beklentisi, düzenlemenin ertelenmesinde belirleyici unsur olarak öne çıkıyor. Yeni teşvik planının 2026’nın ilk yarısında kamuoyuna açıklanması ve aynı yılın ikinci yarısında yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Yeni modelle birlikte, 20 yaşın üzerindeki araçların trafikten çekilmesi, yerli otomobil üretiminin desteklenmesi ve otomotiv yan sanayinin canlanması hedefleniyor. Bu sayede hem istihdam artışı sağlanacak hem de Türkiye’nin yerli otomotiv ihracatı güç kazanacak.
Sektör çevreleri, “İlk Arabam Yerli Otomobil Aile Destek Programı”nın özellikle düşük gelirli aileler için ekonomik bir fırsat yaratacağını vurguluyor. Programın uygulanmasıyla birlikte araç sahipliğinde tabana yayılma ve yerli marka tercihinde artış bekleniyor.
Trafikteki eski araçların çevreye verdiği zarar, yüksek yakıt tüketimi ve güvenlik riski dikkate alındığında, hurda teşvikinin sadece ekonomik değil, ulusal çevre politikalarının da bir parçası haline geleceği değerlendiriliyor.
Hükümetin 2026’da açıklayacağı ayrıntılı planla birlikte, Türkiye’nin otomotiv sektöründe yerli dönüşüm dönemi resmen başlamış olacak.
