Güneş’te son günlerde yaşanan yüksek enerjili patlamalar, uzay hava durumunda yeni bir hareketlilik dönemini başlattı. AR4274 olarak adlandırılan aktif bölgede peş peşe meydana gelen X sınıfı patlamalar, uzaya dev plazma kütleleri savurdu. Bu patlamalar sırasında gözlemlenen koronal kütle atımları (CME), Dünya yönelimli bileşenler içerdiğinden önümüzdeki günlerde gezegenimizin manyetik alanında belirgin etkiler oluşturması bekleniyor. Bilim insanları, özellikle 9 ve 10 Kasım tarihlerindeki patlamaların sonuçlarının 11-12 Kasım aralığında hissedileceğini belirtiyor.
NOAA’dan Fırtına Uyarısı: G2 Seviyesine Dikkat
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), mevcut veriler ışığında 10 Kasım için G1 seviyesinde, 11-12 Kasım içinse G2 düzeyinde jeomanyetik fırtına uyarısı yayımladı. Bu tür fırtınalar; uydu haberleşmesi, GPS sinyalleri ve elektrik şebekelerinde geçici aksamalar yaratabiliyor. Uzmanlar, yüksek enlemlerde yaşayanların gökyüzünde kutup ışıklarında (aurora) belirgin artışlar gözlemleyebileceğini aktarıyor.
Bilim insanlarının analizlerine göre Dünya’ya doğru ilerleyen yalnızca tek bir CME değil, birden fazla plazma atımı bulunuyor. 7 Kasım’da kaydedilen ilk patlamaya bağlı CME’nin hafif etkiler yaratması beklenirken, 9 Kasım’daki X1.7 şiddetindeki patlamanın Dünya manyetik alanını 11-12 Kasım civarında daha belirgin biçimde sarsabileceği değerlendiriliyor. 10 Kasım’da tespit edilen X1.2 seviyesindeki patlamadan kaynaklanan üçüncü CME’nin yönü ise hâlâ NASA’nın SOHO ve STEREO gözlem araçlarından gelen verilerle analiz ediliyor.
X Sınıfı Patlamalar Nedir?
Güneş patlamaları, yıldızın manyetik alanında biriken enerjinin ani salınımıyla meydana geliyor. Bu olaylar enerji gücüne göre A, B, C, M ve X olarak sınıflandırılıyor. X sınıfı, en güçlü patlamaları temsil ediyor. Yanındaki sayı, şiddetin derecesini gösteriyor; örneğin X1.2 patlaması, X1.0’a göre daha yüksek enerji salınımı anlamına geliyor.
Bu tür patlamalar sırasında fırlayan radyasyon ve yüklü parçacıklar, Dünya’ya yöneldiğinde iyonosferde dalgalanmalara ve radyo sinyallerinde geçici kesintilere yol açabiliyor.
Önümüzdeki Günlerde Etki Sürebilir
Son gözlemler, Güneş yüzeyindeki aktivitenin yakın vadede azalma göstermediğini ortaya koyuyor. Bu nedenle, jeomanyetik fırtına etkilerinin birkaç gün boyunca periyodik olarak devam etmesi olası görülüyor. NASA ve NOAA uzmanları, koronal kütle atımlarının hızı ve yönüne ilişkin modellemeleri güncelleyerek yeni tahminleri kamuoyuyla paylaşacak.
