Çocukların dijital ortamda karşılaştığı riskleri azaltmak amacıyla sosyal medya kullanımında dünyada ilk olacak bir düzenlemeyi yürürlüğe koymaya hazırlanılıyor. 10 Aralık’tan itibaren ülkede 16 yaşın altındaki çocukların Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat, X, YouTube, Reddit, Kick, Twitch ve benzeri sosyal medya platformlarında hesap açması tamamen yasaklanacak. Mevcut hesapların kapatılması da zorunlu tutulacak.
Yeni düzenleme, yalnızca çocukların değil, ailelerin ve platformların da sorumluluk alanlarını yeniden tanımlayarak dijital güvenlik politikalarında köklü bir değişimi hedefliyor.
Hükümet, bu kararın çocukların zararlı içeriklere, siber zorbalığa ve çevrimiçi yönlendirmelere maruz kalmasını engellemek için atıldığını bildirirken, sosyal medya şirketlerine getirilen yükümlülükler dikkat çekiyor. Yeni uygulamaya uymayan şirketler 32 milyon dolara kadar para cezasıyla karşı karşıya kalacak. Düzenleme, dünya çapında tartışma yaratırken, benzer bir çalışmanın Türkiye’de de yürütüldüğü belirtiliyor.
“Dünyada İlk” Uygulama: Platformlara Ağır Yükümlülük
Yeni düzenlemeyle birlikte sosyal medya şirketleri, 16 yaş altı çocukların hesap açmasını engellemek için etkili doğrulama sistemleri kurmak zorunda olacak. Hükümetin “makul adımlar” olarak tanımladığı bu süreç, yaş doğrulama teknolojilerinin geliştirilmesini ve zorunlu hâle getirilmesini içeriyor.
Kullanıcı beyanının yeterli olmadığı açıkça ifade edilirken, resmi kimlik doğrulama, yapay zekâ ile yaş tahmini ve çoklu doğrulama yöntemleri şirketlere önerilen seçenekler arasında yer alıyor. Hükümet, ebeveyn onayının da yanıltıcı olabileceğini belirterek sadece bu yönteme güvenilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Meta, 4 Aralık itibarıyla 16 yaş altı tüm hesapları kapatacağını duyurdu ve yanlışlıkların kimlik veya video özçekimle düzeltilebileceğini açıkladı. YouTube Kids, Google Classroom ve WhatsApp gibi uygulamalar ise içeriğin doğası gereği yasak kapsamına alınmadı.
Araştırmalar Kaygı Veriyor
Avustralya’da bu yıl yapılan bir araştırma, 10–15 yaş arası çocukların yüzde 96’sının sosyal medya kullandığını ortaya koydu. Çocukların önemli bir kısmının kadın düşmanlığından yeme bozukluğunu teşvik eden paylaşımlara, hatta intiharı özendirici içeriklere kadar ciddi risklerle karşılaştığı belirlendi. Çocukların 7’de 1’i, yetişkinler tarafından cinsel amaçlı kandırılmaya yönelik davranışlara maruz kaldığını söyledi. Yüzde 50’den fazlası ise siber zorbalık yaşadığını ifade etti.
Ebeveynlerin büyük çoğunluğu yasağı desteklerken, hükümet sosyal medya tasarımlarının çocukların ekran süresini artıracak şekilde kurgulandığını, bunun da psikolojik ve fiziksel gelişime zarar verebildiğini belirtiyor.
Oyun platformlarının da yasağa eklenip eklenmeyeceği tartışılırken, Roblox ve Discord bazı özelliklerinde yaş kısıtlaması getirerek listeye dahil edilmemeye çalışıyor.
Türkiye’de de Gündemde: BTK Çalışmayı Başlattı
Avustralya’nın attığı bu sert adım, dünya genelinde çocuk güvenliğine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi. Türkiye’de Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), benzer bir sosyal medya yaş kısıtlaması üzerinde çalışma yürütüyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 9 Nisan 2025’te bu taslak üzerinde “titizlikle çalışıldığını” açıklamıştı.
Avustralya modeli, küresel dijital güvenlik politikalarında yeni bir başlangıç olarak değerlendiriliyor. Düzenlemenin nasıl uygulanacağı ve diğer ülkelerin nasıl bir yol izleyeceği ise önümüzdeki dönemin merak edilen başlıklarından biri olacak.
